Banja Luka Online - Evropska Kinematografija

Evropski film više nije šta je nekada bio. Da ne idemo iz krajnosti u krajnost ima tu stvarno neosporivih kvaliteta ali ako znamo na kakakvoj zaostavštini počivaju oni su samo blijeda slika prošlosti.

Britanija je udarila temelje evropskog filma. Britanski filmovi su upadali u krizu dvadesetih godina XX vijeka ali jednim genijalnim potezom, uvođenjem ZAKONA O FILMU, to se sve mijenja. Zakon se ogledao u tome da postoji određen broj stranih filmova koji se mogu uvesti i samim je znatno povećao domaću proizvodnju (u periodu 1927-1928 broj filmova je povećan sa 20 na 128). Takođe ta nam je zemlja dala 2 režisera koji su vjerovatno postigli veći globalni uspjeh od bilo koja druga 2 evropska režisera. Naravno riječ je o Caplinu i Hickoku.

U francuskoj pod direktnim uticajem nadrealizma, dadaizma, kubizma i sl. javlja se avantgardni impresionizam. Osnovna ideja je bila prenosenje snova na film. Zasigurno najpoznatiji film iz tog perioda je Bunjuelov “Un Chien andalou” (Andaluzijski pas). Na ovaj period se nadovezuje poetski realizam sa svojim najvećim predstavnikom Žan Renoar-om.

U bliskoj budućnosti se Italijanska “scena” postaje sve jača. Vittorio De Sica lavinu genijalnih ideja koje ćemo dobiti iz Italije u narednih par godina. De Sica 1946. snima “Sciuscià” (Shoeshine), film o siromaštvu i korupciji. U narednim godinama snima mnogo dobrih filmova od kojih su najzapaženiji “The Bicycle Thief” i “Umberto D.”. Te ’46 izlazi i film “Rome: Open City” jednog od najvećih italijanskih režisera Roberta Rossellini-a. Uz već pomenutu dvojicu “sveto trojstvo” italijanske režije je činio Federico Fellini. “La Strada”, “La Dolce Vita”, “8 12” samo su neki od filmova ovoga majstora.

U ovo vrijeme, na sasvim suprotnom kraju Evrope, filmove je snimao po nekima jedan od najboljih režisera svih vremena, Ingmar Bergman. Bergman kao da je iscrpio svu kreativnu moć Skandinavije, jer nakon njega nije se pojavio niko ko bi mu mogao praviti eventualnu konkurenciju.

Obraz istoka branili su Rusi. Nakon Eisensten-a koji je dominirao u drugoj i trećoj deceniji XX vijeka na scenu stupa Andrei Tarkovsky. Svoj talenat pokazuje sa filmovima “Ivanovo Detstvo” i “Andrei Rublev”. Tarkovsky biva angažovan u projektu koji je trebao predstavljati ruski odgovor na Kjubrikovu “Odiseju u Svemiru”. Rezultat je vanvremenski “Solaris”.

Veoma kvalitetni filmovi se pojavljuju na mjestima na kojima se najmanje očekuju. 1970. , kao grom iz vedra neba, pojavljuje se “Anaparastassi” (Reconstruction) koji postavlja Grčku na filmsku kartu Evrope i skreće pažnju na Theo Angelopoulos-a kao mladu nadu. U Španiji mladi Almodovar postaje noćna mora konzervativnog društva iznoseći sve tabu teme na platno.

Kusturica se oglašava sa “Sećas li se Dolly Bell” i “Otac na Službenom Putu”. Evropski filmski establisment uviđa njegov neosporivi talenat sto dokazuju mnoga priznanja.

O ovoj temi se može dugo pisati (to je i svrha teme). Neki ljudi su izostavljeni, slučajno ili namjerno. Pa da čujem vas!