Banja Luka Online - Kamikaze - poslanici 'božijeg vjetra'

Poznati piloti samoubice iz Drugog svjetskog rata zvani kamikaze simbol su ultimativne predaje života za domovinu. Etimološki gledano japanski 'kami' znači bog, a 'kaze' vjetar i zajedno čine 'božiji vjetar', naziv za opasni tajfun koji je u davnoj prošlosti spasio Japan od navale Mongola.

Do 1281. Džingis Kan i mongolska vojska stvorili su najveće carstvo u istoriji, kontrolišući (koliko je to bilo moguće) teritorij od 36 miliona kilometara kvadratnih, vladajući nad više od 100 miliona ljudi. Nakon njegove smrti u kratkom se roku izmijenilo nekoliko nasljednika dok Kublaj Kan ponovno nije preuzeo čvrsto vodstvo i nastavio osvajanja. Pokorivši Kinu Mongoli su krenuli na Japan, ali ih je zaustavio i pokosio opasni tajfun kog Japanci vole zvati 'božiji vjetar', tj. kamikaze.

Danas je u svijetu raširena riječ kamikaze, ali prvenstveno podrazumijeva pilote samoubice koji su namjerno rušili avione pune eksploziva na savezničke mete u Drugom svjetskom ratu. Do njihove 'ponovne' pojave dovelo je oslabljenje japanske vojske 1943. kad su savezničke snage, pomognute jakom industrijom i bogatim američkim izvorima, brzo napredovale prema Japanu. Japanske borbene avione nadišli su i brojčano i po kvaliteti moderni američki, a od mnogih izgubljenih bitaka na nebu profesionalni japanski piloti postali su prava rijetkost. Sve je to dovelo do toga da je zbog nedostatka kadra, opreme i goriva i najmanja operacija postala problem.

Suočen s gubitkom vazdušne nadmoći i napretkom američkih snaga, admiral Takijiro Onishi u oktobru 1944. predlaže organizaciju samoubilačkih bombaških napada kroz koje bi piloti s osnovnom obukom avione pune eksploziva vozili na zadatak u jednom smjeru. Njihovi avioni nisu ni imali dovoljno goriva za povratak, znalo se da sa zadatka nema povratka.

Samoubistvo je oduvijek u japanskoj kulturi imalo puno veće značenje, nego u zapadnoj koja nikad nije prihvatila ideju 'časne smrti'. Samurajski kodeks dozvoljavao je praktikovanje 'seppuku', oduzimanje vlastitog života na zapadu poznatijeg kao 'harakiri'. Harakiri se koristio u slučajevima kad se osoba htjela riješiti sramote i poraza. I danas je stopa samoubistva u Japanu najveća među svim razvijenim zemljama, budući da ima više samoubistava nego saobraćajnih nesreća.

Zbog toga ne čudi da su japanski piloti nakon neuspjelih 'dogfight' borbi jedinu časnu i dostojnu opciju smatrali samoubistvo zalijetanjem u suparnički avion. Kad je američka mornarica zauzela Saipan 1944. i uznapredovala na Pacifiku, Prva japanska vazdušna flota postala je poznata kao Posebna jedinica za napad – Kamikaze, a zapovjednik flote Onishi Takijiro kao 'otac kamikaza'. On je tad izjavio da smatra da nema drugog načina za uspjeh, nego u avion ukrcati 250 kilograma bombi i zaletjeti se u američki nosač pa ga onesposobiti na sedmicu dana.

Iako je već tad bilo jasno da Japan gubi rat i da ih samo čudo može spasiti, moral među vojnicima bio je izrazito visok. Kad je admiral tražio 24 dobrovoljca za zadatak, svi su studenti bez rezerve digli obje ruke u zrak, pristajući pokloniti svoj život. Manje od polovice aviona pušteno je u smrt i zadatak je bio obavljen – američki je nosač, kao i okolni brodovi, izgorio i potonuo.
Legenda kaže da su mladi kamikaze, poslani na nepovratne zadatke, prije dolaska na cilj nadlijetali planinu Kaimon na jugozapadu ostrva. Planina je još nazivana 'Satsuma Fuji' jer je geometrijski simetrična i prekrasna kao i Fuji, ali se nalazi u regiji Satsumi. Piloti samoubice bi se okretali preko ramena da je pogledaju jedanput iz visine i da se pozdrave sa zemljom. Stanovnici ostrva Kikaijima kažu da su mladi piloti iz aviona običavali bacati cvijeće kad bi odlazili pa se pretpostavlja da se tako iznad Kikaijima aerodroma stvorio prirodni tepih različaka koji cvatu u maju. Čitavo brdo u to vrijeme poplavi od njih.

Prema nekim brojkama Japanci su do kraja Drugog svjetskog rata žrtvovali 2525 pilota kamikaza, pri čemu su potopili 34 saveznička broda, a oštetili ih 288. Navodno su samoubilački napadi uzeli 80 posto smrtnih slučajeva američke vojske u posljednjoj fazi rata. Samoubilački napadi inspirisali su nacističku Njemačku da organizuje 'Selbstopfere' takođe pred kraj rata, a danas mnoge terorističke napade.

Kao što smo već napomenuli, u japanskoj je kulturi ukorjenjen pojam samoubistva i ima posve drugačije značenje, nego u zapadnoj koja taj čin smatra nedostojnim ljudskog života, a čovjek u religijskom smislu ne može postići blaženstvo. Muslimanima je upravo davanje života za viši cilj karta za 'raj' kao što je Japancima obrana časti i očuvanje ljudskog dostojanstva.